Nakłady stale rosną

Sopot w 2022 roku na obsługę IG i FB wydał 112 tys. zł oraz promocję w mediach społecznościowych blisko 6 tys. W 2023 roku (a więc roku wyborczym, gdy Jacek Karnowski startował w wyborach do sejmu) – było to już 300 tysięcy: 150 tys. na obsługę mediów społecznościowych i oddzielnie 150 tys. na publikację reklam i informację w mediach lokalnych i społecznościowych. W 2024 roku było to 430 tysięcy (250 tys. i 180 tys.), a w bieżącym roku w budżcie zapisano 420 tysięcy (250 tys. i 170 tys.). Obsługą zajmują się zewnętrzne agencje.

W budżecie Gdyni nie ma dedykowanej pozycji mediom społecznościowym. Profile, w tym Aleksandry Kosiorek są zarejestrowane jako strony firmowe urzędu, tym samym ich obsługa jest bezpośrednio wpięta w urząd.

Gdańsk w ostatnich latach na obsługę mediów społecznościowych wydawał 800 tys. zł rocznie i również zlecał ją zewnętrznym podmiotom. Na początku tego roku ogłosił kolejny przetarg przeznaczając kwotę 2,2 mln zł rozbitą na dwa okresy: 600 tys. zł (od kwietnia do grudnia 2025 roku) i 1,6 mln zł za kolejne dwa lata, o ile zleceniobiorca się sprawdzi.

Przetargu jednak nie rozstrzygnięto, a treści do mediów społecznościowych dostarcza spółka Gdańskie Centrum Multimedialne należąca do miasta. Jej głównymobszarem działalności jest portal gdansk.pl, który posiada redakcję i profesjonalne zaplecze techniczne. Miasto sukcesywnie zwiększa finansowanie. W pierwszych latach roczne nakłady wynosiły po 4 mln zł, w 2022 – 2024 po około 5,1 mln zł, a od 2025 do 2027 roczne utrzymanie będzie wynosić blisko 6 mln zł rocznie. Portal już od dawna wspiera prowadzenie profili, stąd część jego budżetu także można dopisać do wydatków na obsługę mediów społecznościowych.

Taka konstrukcja może jednak ulec zmianie, o ile w życie wejdzie ustawa zakazująca samorządom wydawania mediów, które w powszechnej opinii są używane do propagandy. Zakaz wydawania mediów przez samorządy został wpisany w opublikowany w czerwcu 2024 roku przez resort kultury dokument "Europejski Akt Wolności Mediów. Koncepcja wdrożenie do polskiego systemu prawnego". Popierają go środowiska dziennikarskie i obywatelskie, a także autorytety prawne. Zmianę blokują jednak politycy, a przede wszystkim grupa dużych samorządów (Gdańsk, Sopot, Warszawa, Łódź, Wrocław), które nie chcą pozbywać się swoich narzędzi promocji.

Agitacja jest zakazana

Politycy, w tym samorządowcy wszystkch opcji prowadzą na swoich urzędowych profilach kampanie wyborcze i agitacje. Najczęściej zaawalowane, wkomponowane w oficjalne treści albo ukryte pod hasłem zachęcenia do udziału w wyborach. Ale potrafią też wprost promować konkretnych kandydatów i partie. Dowodem były ostatnie wybory prezydenckie. Kandydata KO aktywnie na swoich profilach wspierały m.in. Aleksandra Dulkiewicz i Magdalena Czarzyńska – Jachim. Oczywiście to nie jedyny przypadek, ale raczej reguła.

Co na to prawo? Art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym mówi o zakazie używania środków publicznych do celów politycznych, a kodeks wyborczy (art. 108 par.1) zakazuje agitacji wyborczej organom władzy publicznej z użyciem środków publicznych. Takie stanowisko wielokrotnie zajmowała PKW. 31 marca 2025 roku, PKW wskazała, że prowadzenie kampanii wyborczej z wykorzystaniem środków publicznych jest niezgodne z przepisami prawa. Dotyczy to również mediów społecznościowych, w tym profili urzędowych finansowanych z budżetu jednostek samorządu terytorialnego. I nie ma tutaj różnicy, czy profil jest założony przez gminę, czy też prywatny.

Nie wszystko jest polityczne

W ferworze walki politycznej wszystko staje się polityczne. Nawet jeżeli rzeczywistość jest inna.

Wyrazistym przypadkiem jest zaangażowanie się Aleksandry Dulkiewicz i Jacka Karnowskiego w 2019 roku w kampanię wyborczą Stanisława Gawłowskiego.

To były wiceminister środowiska (2011 – 2015), były szef PO w Zachodniopomorskiem i wieloletni poseł KO. W 2018 roku został zatrzymany i aresztowany w związku z aferą wokół inwestycji melioracyjnych realizowanych przez Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie. Wielkie śledztwo ruszyło już w 2013 roku (a więc jeszcze za rządów PO) i objęło 32 osoby, którym postawiono zarzuty łapownictwa i prania brudnych pieniędzy. Gawłowskiemu postawiono 7 zarzutów, w tym 5 korupcyjnych, m.in. przyjęcie łapówki o wartości co najmniej 733 tys. zł w zamian za pomoc z zdobywaniu kontraktów, pranie brudnych pieniędzy (w związku z wartą 200 tys. zł nieruchomością w Chorwacji), nadużycie uprawnień publicznych i nielegalne ujawnianie dokumentów chronionych przepisami prawa. Gawłowski nie przyznał się do winy, zarzucając prokuraturze (kierowanej wtedy przez Zbigniewa Ziobrę), że zarzuty wobec niego zostały wykreowane na polityczne zlecenie. Z taką też narracją (będąc formalnie podejrzanym) kandydował w 2019 roku w wyborach do Senatu i uzyskując mandat. Właśnie podczas tej kampanii wspierała go Aleksandra Dulkiewicz i Jacek Karnowski, używając do tego także swoich profili na FB, a nawet wprost podważając wiarygodność śledztwa.

Tymczasem w czerwcu 2025 roku zapadł wyrok. Gawłowski został uznany winnym wszystkich najcięższych zarzutów, poza jednym (przyjęcia dwóch zegarków). Wyrok: 5 lat więzienia, grzywna 180 tysięcy złotych i zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w instytucjach państwowych i spółkach przez 10 lat. Wyrok nie jest prawomocny, a sam Gawłowski zapowiedział apelację.

Przewodniczący składu orzekającego, sędzia Grzegorz Kasicki w trakcie ustnego uzsadnienia wyroku sporo miejsca poświęcił nie tylko samej sprawie, ale skrytykował postawę polityków. Zwrócił uwagę, że przez pięć lat sprawa była przedstawiana jako polityczna, a tymczasem przed sądem każdy obywatel ma być równy: - Sąd ma być zainteresowany przepisami i dowodami, a nie tym, czy na ławie oskarżonych jest polityk, czy stolarz, czy ktokolwiek inny – mówił.

Wg Kasickiego – choć Gawłowski był centralną postacią dla prokuratury, nie oznacza to, że obciążające go dowody są niewiarygodne: - Tak nie wyglądają sprawy od początku do końca preparowane. Mówię o dowodach, mówię o całości dowodów, a nie hasełkach typu, że "pisowska prokuratura", czy "pisowski sąd" teraz może będzie, zrobił to czy tamto”. Kasicki zaapelował, by nie było "takiej sytuacji, że wyjdzie za chwilę polityk i będzie mówił, że on wie lepiej, co jest w tej sprawie, bez przeczytania".

Krytyka polityków ma szczególny wymiar także w kontekście życiorysu samego sędziego. Jak podkreśliła Gazeta Wyborcza – Grzegorz Kasicki jako członek Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Lustitia”, w czasach rządów PiS był zaangażowany w protesty środowiska sędziowskiego przeciwko zmianom w sądownictwie. Protesty wspierały m.in. samorządy Gdańska i Sopotu (w 2022 roku Sopot zorganizował i sfinansował spotkanie Lustitii z udziałem Jacka Karnowskiego i Aleksandry Dulkiewicz). Po zmianie władzy, w 2024 roku Adam Bodnar wyznaczył go do pełnienia funkcji rzecznika dyscyplinarnego ministra sprawiedliwości, a we wrześniu 2025 (czyli już po wydaniu wyroku w sprawie Stanisława Gawłowskiego) nowy minister Waldemar Żurek powołał go na fotel prezesa Sądu Okręgowego w Szczecinie.

Profile publiczne czy prywatne

Rozbudowany profil na FB w dzisiejszych czasach jest towarem, który można sprzedać. Zasada jest prosta – im większe poniesione nakłady, większa społeczność, większe zasięgi tym większa jego wartość, którą można spieniężyć. Dlatego ludzie i biznes traktują je jako wartość materialną. Tak działa wolny rynek.

W polityce profile najczęściej wędrują za daną osobą. Profil Jacka Karnowskiego powstał w listopadzie 2017 roku jako „Jacek Karnowski Prezydent Miasta Sopotu”, w październiku 2023 zmienił nazwę na „Jacek Karnowski Poseł na Sejm RP z Pomorza”, a w listopadzie 2024 na „Jacek Karnowski Wiceminister, Poseł”. Z kolei profil byłego prezydenta Gdyni, Wojciecha Szczurka, prowadzony za jego kadencji przez Kocham Sopot trafił pod skrzydła Ruchu Społecznego KochamGdynie. Profil Magdaleny Czarzyńskiej – Jachim powstał w marcu 2020 jako „Magdalena Czarzyńska – Jachim- wiceprezydent Sopotu”, w październiku 2023 zniknęła z niego funkcja, by ponownie pojawić się w maju 2024 (prezydentka Sopotu). Oficjalny profil Aleksandry Dulkiewicz działa od stycznia 2019 roku, najpierw bez stanowiska w nazwie, od 4 marca pod nazwą prezydent Gdańska, ale już od 11 marca tylko jako polityk (funkcja prezydenta jest tylko w opisie), co można odczytywać, że w przypadku zmiany pracy profil przy niej zostanie.

Teoretycznie wszystko jest ok. Jeżeli profile są prywatne, ale służą też urzędom to pełnią wobec nich usługę komunikacyjno – promocyją, stąd finansują je jako usługę albo bezpośrednio wspierają swoimi zasobami. Niemniej w świetle praktyk na rynku komercyjnym, a jednocześnie coraz większych nakładów finansowych trwa dyskusja o tym, jak instytucje publiczne powinny je traktować.

Najprostszym rozwiązaniem wydaje się założenie profilu bezpośrednio przez miasto i prowadzenie go tak, by służył następcom. Tak właśnie zrobiła Aleksandra Kosiorek. Jej profil jest zarejestrowany przez urząd miasta, przez co jest jego zasobem i ma służyć następcom. Te wszystkie kwestie wymagają jednak nowych regulacji.