Od lokalnego do globalnego

Barańska Design od początku rozwijała się jako lokalna, autorska praktyka oparta na rzemiośle i eksperymencie technologicznym.

– Ja trochę rozpętałam tę całą zawieruchę z fusingiem, ponieważ ta technologia była mi najbliższa i uparłam się, że będę swoje wyroby robić w tej technologii, bez dodatkowego wsparcia huty, tylko tego co było w zasięgu ręki. Łatwo mi było z tym eksperymentować i nie generowało takich kosztów – wspomina swoje początki Edyta Barańska. – Uparcie pokazywałam, co można zrobić z tego fusingu i podchwyciły to właściwie firmy z całego świata. W tej chwili szkło jest na fali, a ja na korzystnych warunkach mogę oferować technologię, w której działam od 30 lat – dodaje.

W ubiegłym roku jej projekty wyszły poza lokalny kontekst, trafiając do międzynarodowych przestrzeni i globalnego obiegu designu. W sercu Dubai Mall – jednej z najbardziej prestiżowych przestrzeni handlowych świata – zawisła największa jak dotąd realizacja Edyty Barańskiej. Tysiące szklanych ptaków wykonanych w technice fusingu tworzą pod przeszkloną kopułą migotliwą „chmurę”, która reaguje na światło i subtelny ruch powietrza.

– Realizacja spektakularna i też w spektakularnym miejscu, bo znaleźć się w Dubai Mall, jednym z największych centrów handlowych na świecie to jest coś. Nikt z Polski nie umieścił tam jeszcze żadnej swojej pracy – podkreślała Edyta Barańska.

Równolegle jej prace zaczęły być dostrzegane na międzynarodowej scenie projektowej. Lampa MaBaMa zaprojektowana wspólnie z Marią Kostrzak (twórczynią marki MAKOS, a także córką Edyty Barańskiej) – łącząca szklany klosz z innowacyjną, drukowaną w technologii 3D podstawą – trafiła na shortlistę prestiżowego konkursu [d]arc awards w Londynie.

W szerszym obiegu

Zeszły rok był dla Edyty Barańskiej momentem wyraźnej zmiany skali odbioru jej pracy. Obecność w zestawieniu AD100 Architectural Digest Polska nie tyle zamykała pewien etap, co porządkowała sposób, w jaki jej praktyka funkcjonuje dziś w środowisku projektowym – jako konsekwentnie rozwijany język oparty na pracy ze szkłem, eksperymencie i technologii fusingu, coraz częściej obecny także poza Polską.

– Przełomowym wydarzeniem była ta realizacja w Dubaju – podkreśla Barańska. – Myślę, że jako projektantka jestem rozpoznawalna już od jakiegoś czasu, ale realizacja w Dubaju to ostatecznie przypieczętowała. W Polsce odbiło się to ogromnym echem. O marce zrobiło się głośno.

Równolegle nominacja w plebiscycie #Wszechmocne 2025, organizowanym przez WP Kobieta, poszerzyła kontekst odbioru jej pracy, pokazując, że zaczyna ona funkcjonować nie tylko w obiegu projektowym, ale także w szerszym krajobrazie kultury i popkultury.

Kilka tygodni później podczas Artshow 6. w Warszawie Barańska zaprezentowała instalację Preserved in Time – obiekt reagujący na światło, ruch i obecność widza. Ta realizacja wyraźnie przesunęła akcent z funkcji użytkowej w stronę doświadczenia, w którym szkło staje się medium budującym relację z odbiorcą.

Poza branżą

Jednym z nieoczekiwanych wątków minionego roku była współpraca przy stworzeniu lampy do domu aktorki Soni Bohosiewicz.

– To dla mnie duże wyróżnienie i cieszę się, gdy osoba o takim statusie zwraca się do mnie i chce mieć moją, autorską lampę. To oznacza, że to, co robię, ma sens, jest zauważane przez szersze grono, osoby, które szukają nietuzinkowych rozwiązań do swoich wnętrz i chcą się nimi chwalić szerszej publiczności – komentuje Edyta Barańska.

Efektem tej współpracy był artystyczny obiekt inspirowany surrealizmem Salvadora Dalego, który natychmiast przyciągnął wzrok i stał się centralnym punktem wnętrza rezydencji nad Zalewem Zegrzyńskim. Projekt szybko zaczął funkcjonować także w medialnym obiegu, przyciągając uwagę odbiorców spoza branży.

– Liznęłam trochę tego celebryckiego świata w tym roku, zupełnie się nie spodziewając – śmieje się projektantka. – Ta lampa wzbudzała różne kontrowersje. Po raz pierwszy spotkałam się z sytuacją, że osoby spoza branży wyrażają tak dużo opinii na temat mojej pracy, że są to również opinie skrajnie subiektywne, krytyczne. Dla mnie to jest cenne doświadczenie.

Między pokoleniami

Zeszły rok przyniósł także istotną zmianę wewnątrz pracowni Edyty Barańskiej. Do zespołu dołączyła jej córka – Maria Kostrzak, twórczyni marki MAKOS – wnosząc do Barańska Design inne tempo pracy i inne spojrzenie na szkło.

– Ona odkrywa kompletnie nowe światy w tej technologii. Przychodzi do pracowni, sięga po coś, co jak traktowałam już jako nieudany i porzucony obiekt, a potem zaczyna tworzyć z tego nową jakość. To mnie bardzo napędza – mówi z ekscytacją Edyta Barańska.

Współpraca z młodszym pokoleniem stała się dla Barańskiej okazją do ponownego przyjrzenia się własnej praktyce – od metod pracy po sposób myślenia o materiale i jego możliwościach.

– Lubię z nią pracować. Ona jest z pokolenia Z, ja z pokolenia X, mamy inne podejścia, inne tempo, ale bardzo cenię to, jak patrzy na szkło i na świat. To mnie uruchamia na nowo – dodaje projektantka.

Relacja ta znalazła wyraz podczas wystawy „Uskrzydlone Pokolenia” w House of Diamond, gdzie prace Edyty Barańskiej zestawiono z obiektami Marii Kostrzak. Zderzenie monumentalnych form z bardziej delikatnymi realizacjami młodszego pokolenia pokazało, że pracownia funkcjonuje dziś jako przestrzeń ciągłości i zmiany jednocześnie.

Nowy etap

Początek nowego roku przyniósł kontynuację intensywnego rytmu pracy, bez wyraźnego momentu „przełączenia” między jednym etapem a kolejnym. Edyta Barańska bierze udział w 4 Design Days jako prelegentka i ekspertka, dzieląc się doświadczeniem wynikającym z wieloletniej praktyki projektowej. Równolegle angażuje się w wystawę i aukcję charytatywną „Design dla WOŚP”, organizowaną przez Studio Jaskółka, przekazując na ten cel trzy lampy MaBaMa – obiekty powstałe we współpracy z Marią Kostrzak.

Ten sam sposób myślenia o projektowaniu – oparty na odpowiedzialności, procesie i pracy z materią – towarzyszy realizacjom zagranicznym. Od kilku miesięcy w pracowni trwają przygotowania do realizacji zamówienia dla hotelu w Abu Dhabi, które stanowi naturalne rozwinięcie wcześniejszych doświadczeń na Bliskim Wschodzie.

– Mam nadzieję, że 2026 będzie kontynuacją tego, co rozpoczęliśmy. Jestem absolutnie wdzięczna za minione miesiące i czuję, że większość zawodowych ambicji już spełniłam. Teraz bardzo kibicuję Marysi, bo widzę jak ona się rozwija. To może być jej rok. Obiekty, które zgłosiła do galerii Isola w Mediolanie bardzo się spodobały i będą prezentowane na wystawie – podkreśla z dumą Edyta Barańska.