Jeśli podążyć za myślą Yuvala Noaha Harariego, który zwraca uwagę na szczególne znaczenie języka w rozwoju sztucznej inteligencji. Język był przecież jednym z fundamentów ludzkiej cywilizacji. To dzięki niemu mogliśmy opowiadać historie, tworzyć religie, państwa, pieniądze, prawo, sztukę i całe systemy znaczeń. Jeżeli więc pomiędzy człowiekiem a światem pojawia się dziś nowa warstwa języka – cyfrowa, generatywna, niemal natychmiast zamieniająca intencję w działanie – zmienia się coś więcej niż tylko zestaw dostępnych narzędzi. Zmienia się kod źródłowy codzienności.

Dotychczas komputer był narzędziem. Trzeba było nauczyć się jego języka: programu graficznego, arkusza kalkulacyjnego, kodowania, modelowania 3D. Teraz sytuacja się odwraca. To komputer uczy się naszego języka. I właśnie dlatego AI może stać się czymś znacznie większym niż kolejną technologią. Może stać się pośrednikiem pomiędzy nami a rzeczywistością. Nie będziemy już sami wykonywać wielu czynności. Będziemy wydawać dyspozycje systemom, które wykonają je za nas. Z właścicieli własnej sprawczości możemy więc stopniowo stać się jej najemcami.

To oczywiście brzmi niepokojąco, ale jest też druga strona tej historii. Być może sztuczna inteligencja zmusi nas do zadania pytania, którego przez ostatnie dekady skutecznie unikaliśmy: po co właściwie tworzymy? Jeżeli obraz można wygenerować w minutę, projekt przygotować w pięć minut, stronę internetową w kwadrans, a grę w pół godziny, ekonomiczna wartość samego aktu produkowania zacznie spadać. I paradoksalnie może to być dobra wiadomość dla twórców. Być może po raz pierwszy od bardzo dawna będą naprawdę wolni. Wolni od konieczności nieustannego udowadniania swojej użyteczności. Wolni od produkowania kolejnych wersji, formatów, wizualizacji i prezentacji. Wolni, albo zmuszeni, do tworzenia dlatego, że chcą coś powiedzieć. Dla siebie. Dla drugiego człowieka. Z potrzeby, która nie mieści się w briefie. Bo jednej rzeczy AI prawdopodobnie nam nie odbierze: przyjemności tworzenia. Tak samo jak nie odbierze nam przyjemności siedzenia naprzeciwko drugiego człowieka, rozmowy, dotyku, wspólnego patrzenia na jezioro czy słuchania muzyki granej przez kogoś, kto siedzi kilka metrów od nas.

Być może więc pytanie „czy AI zastąpi twórców?” jest źle postawione.

Być może nie chodzi o to, czy zastąpi twórców.

Chodzi o to, czy po raz pierwszy będziemy musieli naprawdę odpowiedzieć sobie napytanie, kim jest twórca, kiedy tworzyć może już każdy. Także maszyna. Sztuczna inteligencja nie stanie się nami. Ale może stać się niemal wszystkim pomiędzy nami a światem. Stanowisko pracy: operator własnych intencji.