Znaczenie słowa „sztuka” w języku polskim może być zabawne. Szczególną uwagę na to zwracają obcokrajowcy. Pewien Amerykanin namiętnie uczący się języka polskiego pewnego razu zapytał mnie: „Czy kiedy mówię, że idę na zakupy to ma to samo znaczenie, co robienie kupy?”. Idę na słońce, leżę na słońcu - to przecież dla nas Polaków oczywiste. Ale gdyby się zastanowić to leżymy pod słońcem. Tzn. słońce jest na nami.

Ile sztuk pan sobie życzy? Sztuka mięsa, niezła sztuka. Wszystkie te rzeczowniki są pospolite, przypisane do zwykłych, codziennych czynności. Ale kiedy mówimy o sztuce jako działaniu twórczym - słowo to zaczyna nabierać innego znaczenia. Przyznam, że kompletnie nie rozumiem tych różnic w znaczeniu. Akademia Sztuk Pięknych brzmi wyniośle. Akademia - samo to słowo już wyróżnia. A sztuk w połączeniu z pięknych nadaje im anielskiego znaczenia. Jest też takie powiedzenie: „sztuką jest wykonać to zadanie”. Wówczas słowo sztuka ma zupełnie inną moc. Kto je wykona jest ponadprzeciętnie uzdolniony. A teraz zmieńmy kierunek, choć słowo sztuka pozostaje. Pozostajemy w towarzystwie piękna, kreatywności i zdolności. Lubię te trzy słowa. Mogę się spierać o sposób postrzegania piękna, znaczenia tego słowa jak i oceny co jest pięknem. Piękno w brzydocie to moja ulubiona para słów. Dlatego skracam rozważania na temat tego, co jest interesujące i piękne. O gustach się nie dyskutuje jak to mówią starzy Eskimosi. A dlaczego nie? Moje obserwacje dotyczące sztuki nie są aż tak obszerne, ale sporo już widziałem. Zawsze byłem otwarty na wszelkie formy wyrazu. Wielokrotnie oglądałem pokazy tych samych artystów, żeby nie powiedzieć sztukmistrzów. No i tu zachodzi kolejna pułapka słowna. Niemniej co może nas odbiorców sztuki interesować, a co odrzucać? Spłycam, ale kolory. Każdy lubi określone barwy i, choćby nie wiem co, będzie im wierny przez całe życie. Czy dzieła Van Gogha muszą uwielbiać, a co najmniej cenić wszyscy? Znam historie tego artysty i jemu podobnych i nie wiem dlaczego dziś jest bogiem malarstwa. Bardziej jestem fanem jego determinacji bycia malarzem, nie artystą. Jego uzależnienie do malowania było jak nałóg do hazardu czy papierosów. Kiedy zauważał odpowiednie światło, nic się dla niego nie liczyło. Malował jak opętany. Picasso - zna go każdy. Jego twórczość to istny przełom, poświęcenie i obsesja. Tak, to był artysta na pełnej. W Centrum Pompidou na jednym z pięter znajduje się niewielka salka, w której zainstalowano niewielkie telewizory. W jednym z nich w zapętlonej wersji odtwarzany jest performance nakręcony na plaży w Tel Awiwie, na którym półnaga artystka kręci hula hop wykonanym z drutu kolczastego. Nie muszę opisywać dalszych efektów tego kręcenia. Obejrzałem to kilka razy i do dziś zastanawiam się o co chodziło twórcy. Cierpienie, trauma, ból, kruchość ciała? Dzieło jednak jest prezentowane w Centrum Pompidou. Marcel Duchamp i jego słynny pisuar „Fontanna” - jako dzieło sztuki, a raczej jego repliki wiszą w wielu prestiżowych muzeach od Ameryki po Europę. Kto by tam nie chciał wisieć? Ruch Dada, do którego współtwórców zaliczał się Pan Marcel był swego rodzaju przełomowym kolektywem artystycznym. Może to oni dali zielone światło do wykonania hula-hop z drutu kolczastego? Tego nie wiem.

Historia sztuki - o! widzicie Państwo, te dwa słowa brzmią tak dostojnie, że samo zbliżanie się do tego terminu takich osób jak ja grozi poważnymi konsekwencjami. Otóż historia sztuki to oczywiście zapis wszystkich działań artystycznych, ich analiz na przestrzeni naszego istnienia na planecie. I to jest ważne i oczywiste. Każda epoka, każde wybryki wykraczające ponad reguły są godne zapamiętania. Dlatego dumnie wiszący pisuar Duchampa w słynnych muzeach jest wyrazem demokracji. Oczywiście, że sztuka często musi, a nawet powinna szokować. I znowu potworzę wytarty slogan: wszystko jest dla ludzi, ale w nadmiarze szkodzi. Osobiście znam wiele osób zajmujących się sztuką

kontrowersyjną, często niezrozumiałą. Można budować swój świat poprzez swoje wizje i prezentować je nam - społeczeństwu. Ja tylko zastanawiam się nad ulotnością tych działań. Skoro pisuar wciąż wisi - a swoją drogą kiedy wynaleziono pisuar - to przypomniałem sobie pewien performance, którego byłem spontanicznym autorem. Otóż lata temu w cholerę kręciłem z moim zespołem videoclip. Odbywało się to na terenie dzisiejszej Montowni. Wówczas ta przestrzeń była jakże dystopijnym planem filmowym. Była klatka schodowa, taka wiecie z czarną dziurą w środku, gdzie dna nie było widać. W jednym z totalnie zdewastowanych pomieszczeń znalazłem kilka pisuarów. Impuls był taki, że zawładnęła mną destrukcja. W ciągu dosłownie kilku sekund stanąłem z pisuarem na ostatnim pietrze klatki schodowej i poprosiłem operatora kamery, aby to nagrał. Rzuciłem pisuar w dół. Spadając był coraz mniejszy. Kiedy się rozbijał wszyscy poczuli ekscytację. Czy był to akt wandalizmu czy zaplanowany performance? Materiał filmowy jest wciąż dostępny w otchłani internetu, ale nie miałem potrzeby wynoszenia tego aktu na salony sztuki.