2 maja 2026 roku, w Dniu Polonii i Polaków za Granicą, zapraszamy do udziału w festiwalu „Z pamięci. Muzyka emigrantów”. Wydarzenie, organizowane wspólnie przez Muzeum Emigracji oraz Fundację Muzyka Zakorzeniona, poświęcone będzie muzyce i tradycji polskich emigrantów w Brazylii.
Dźwięk, rytm, śpiew i taniec to jedne z najstarszych elementów uniwersalnego języka opowieści o ludzkich emocjach i doświadczeniach, również tych związanych z migracją. To także narzędzia budowania tożsamości oraz podtrzymywania więzi z miejscem pochodzenia. Tegoroczna, inauguracyjna edycja festiwalu „Muzyka emigrantów” poświęcona jest Brazylii – krajowi, w którym mieszka dziś około 3 milionów osób polskiego pochodzenia.
Polka, oberek i muzyka gaúchos
Historia polskiej obecności w Brazylii sięga drugiej połowy XIX wieku. Największa fala migracji – tzw. „gorączka brazylijska” – przypadła na lata 1890–1914. Osadnicy z ziem polskich zakładali swoje społeczności głównie w południowych stanach kraju – Paranie, Santa Catarinie oraz Rio Grande do Sul. Do dziś polska kultura pozostaje tam żywa – w wielu domach nadal używa się języka polskiego i kultywowane są zwyczaje przodków. Potomkowie polskich migrantów wykonują też tradycyjne polskie pieśni, przyniesione za Ocean przez ich pradziadów i do dziś odtwarzane w Brazylii w swoim pierwotnym, żywym brzmieniu.
W czasie trwania festiwalu, obok polskiej muzyki ludowej pojawi się także muzyka gaúchos – radosna, wiejska muzyka brazylijskiego Południa, stworzona do wspólnej zabawy, która podkreśla wartości takie jak wspólnotowość, praca i przywiązanie do ziemi.
Warsztaty, spotkania i potańcówka
W ramach festiwalu zaplanowano warsztaty taneczne (m.in. fandango gaúcho, polka, oberek i sete passo), spotkania i opowieści o historii, muzyce i języku brazylijskiej Polonii, a także rozmowy z jej przedstawicielami. Wieczorem odbędzie się potańcówka z udziałem artystów z Brazylii i Polski, w tym zespołów Rodanica oraz „Mazury” z Mallet.
Szczególnego znaczenia wydarzeniu dodaje jego lokalizacja. Festiwal odbędzie się w historycznym Dworcu Morskim – miejscu, z którego w pierwszej połowie XX wieku tysiące Polaków wyruszało w podróż emigracyjną. Inauguracja wydarzenia zbiega się także ze stuleciem nadania Gdyni praw miejskich.
Program:
10:00 – 11:30 - warsztaty tańca: fandango gaúcho
Prowadzenie: muzycy i tancerze z miasteczka Mallet (Brazylia / Parana) - Kauã Vitorio Komar Michalczuk, Alisson Kurzydlowski, Józef Błaszczyk
12:00 – 13:30 - warsztaty tańca: polka, oberek i sete passos
Prowadzenie: zespół Rodanica (Brazylia / Parana) + Grzegorz Ajdacki
15:00 - opowieści o Brazylii – polska migracja do Parany
Prowadzenie: Lucas Tomaz Antunes dos Santos
16:00 – 17:00 - opowieści o Brazylii – muzyka brazylijskiej Polonii
Prowadzenie: red. Magdalena Tejchma (Polskie Radio/Fundacja Muzyka Zakorzeniona)
17:00 – 18:00 - opowieści o Brazylii – język brazylijskiej Polonii
Prowadzenie: Zuzanna Przybysz - doktorantka językoznawstwa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, badaczka języka Polonii brazylijskiej.
18:00 – 19:00 – opowieści o Brazylii – spotkanie z przedstawicielami brazylijskiej Polonii
Goście: Agatha Pradnik, Józef Błaszczyk, Lucas Tomaz Antunes dos Santos, Kauã Vitorio Komar Michalczuk, Alisson Kurzydlowski
Prowadzenie: red. Magdalena Tejchma (Polskie Radio/Fundacja Muzyka Zakorzeniona)
20:00 - zabawa taneczna
Do tańca zagrają:
- kapela Rodanica (Brazylia / Parana / Kurytyba) - Agatha Prądnik – akordeon, Fernanda Monastier – baraban / bęben obręczowy – oraz gościnnie Maria Stępień (Polska) - skrzypce
- kapela Polskiego Zespołu Folklorystycznego „Mazury” (Brazylia / Parana / Mallet)
Kauã Vitorio Komar Michalczuk – skrzypce, Alisson Kurzydlowski – akordeon, Józef Błaszczyk – bęben
- Kapela Tryhradzka (Białoruś/Polska):
Volha Baryshnikava - śpiew, harmonia, Eugen Baryshnikau - bęben obręczowy
Na wszystkie wydarzenia wstęp wolny. Liczba miejsc na warsztaty tańca jest ograniczona. Należy pobrać bezpłatne wejściówki ze strony bilety.polska1.pl
