I edycja Open House Gdańak

sobota, 21 Październik 2017
Miejsce: Gdańsk

OPEN HOUSE GDAŃSK to druga po Gdyni polska odsłona międzynarodowego festiwalu Open House Worldwide. Na całym świecie fascynatów dobrej architektury połączyła idea spotkania z żywym miastem i jego mieszkańcami. Pierwsza edycja festiwalu Open House Gdańsk już w weekend 21-22 października.

Pierwsza edycja Open House Gdańsk zaprezentuje to, co w mieście najbardziej fascynujące: jego różnorodność. To tu, w samym centrum Gdańska, hanzeatyckie dziedzictwo spotyka się z powojenną adaptacją i wchodzi w dialog ze współczesną architekturą. W czasie festiwalu poznamy jednak miasto z zupełnie nowej, nieznanej dotąd perspektywy.

Open House to nie tylko miejska architektura w jej monumentalnej odsłonie. To także, a może przede wszystkim prywatne mieszkania i pracownie otwarte przed zwiedzającymi. To inspirujące projekty wnętrz, niebanalne rozwiązania i porywające historie. Pragniemy poznać się nawzajem, budować nowe więzi i zacieśniać istniejące – a wszystko to w kontekście architektury i designu.

Mecenasem wydarzenia jest trójmiejski deweloper Invest Komfort, który od trzech lat wspiera także gdyńską odsłonę festiwalu.

Inicjatywa Open House jest nam bliska z paru względów. – mówi Marta Szymczak, rzecznik prasowy Invest Komfort – Przede wszystkim, to inspirujący, różnorodny festiwal, który porusza ważne tematy, takie jak funkcjonalność architektury, estetyka i zagospodarowanie miasta. Jako deweloper, który od ponad 20 lat realizuje inwestycje w Trójmieście, zawsze staramy się łączyć nowoczesność i elegancję z poszanowaniem istniejącej tkanki miejskiej. Wykorzystujemy jej potencjał, tworząc miejsca, które stają się wizytówkami Trójmiasta. W ramach I edycji festiwalu w Gdańsku zaprezentujemy jedną z naszych najbardziej prestiżowych inwestycji. Przykład harmonijnego połączenia w architekturze bogatej historii z nowoczesnością.

Gościem specjalnym pierwszej edycji festiwalu będzie Victoria Thornton - założycielka organizacji Open City, z której pomysłu narodził się festiwal Open House London. Po 25 latach od założenia Open House Worldwide zrzesza 35 miast na całym świecie, i jest najbardziej rozpoznawalnym, globalnym festiwalem architektury, który dociera do ponad miliona odbiorców. W 2012 roku Victoria Thornton otrzymała Order Imperium Brytyjskiego za zasługi w edukacji architektonicznej oraz znalazła się na liście najbardziej wpływowych ludzi Wielkiej Brytanii.

Pierwsza edycja odbędzie się w dniach 21-22 października, otwartych zostanie ponad 50 lokalizacji na terenie Głównego, Starego i Dolnego Miasta, Biskupiej Górki oraz Starego Przedmieścia. Wśród ogłoszonych już lokalizacji między innymi: Gdański Teatr Szekspirowski, Europejskie Centrum Solidarności, Piwnica Romańska, Dawne schronisko im. Paula Beneke na Biskupiej Górce czy mieszkanie prywatne na ulicy Łąkowej. Organizatorzy zapraszają też na szereg wydarzeń towarzyszących, m.in Archi-Disko w Królewskiej Fabryce Karabinów, Spacer z Metropolitanką czy wykład dra Jacka Friedricha. Wstęp do wszystkich lokalizacji jest darmowy, do niektórych obowiązują zapisy.

Lokalizacje biorące udział w I edycji Open House Gdańsk:

Muzeum II Wojny Światowej

Pierwsza edycja OPEN HOUSE GDAŃSK ma na celu pokazanie architektonicznej różnorodności miasta. Chcemy wydobyć esencję najważniejszych epok i stylów, które ukształtowały Gdańsk, w tym również zamierzamy przybliżyć te budynki z ostatnich lat, które z poszanowaniem lokalnego kontekstu na nowo definiują miasto. W przekroju najnowszej architektury nie mogło zabraknąć budynku ikony, jakim jest Muzeum II Wojny Światowej. Gdyńskie Studio Architektoniczne Kwadrat, wybrane przez MKiDN w 2010 roku w międzynarodowym konkursie na projektantów muzeum, stanęło przed trudnym zadaniem zbudowania dyskretnego, ale jednocześnie doniosłego tła upamiętniającego terror wojny.

Nowy Ratusz (Rada Miasta Gdańska)

Jeden z najbardziej okazałych obiektów w centrum Gdańska, czyli Nowy Ratusz. Obecna siedziba Rady Miasta Gdańska - czy jak kto woli "Stary Żak" - zostanie dla Was otwarta 22 października.

W 1898 roku władze wojska pruskiego zafundowały sobie tę neorenesansową rezydencję dla dowódcy garnizonu, przy dzisiejszych Wałach Jagiellońskich 1. Obiekt ten jest wyjątkowy nie tylko przez wytworną architekturę, ale też dzięki atmosferze, jaką współtworzyli w nim pod auspicjami Klubu Studentów Wybrzeża ŻAK fanatycy kina i teatru na przestrzeni drugiej połowy XX wieku, a byli to m. in. Bogumił Kobiela i Zbyszek Cybulski.

Mieszkanie prywatne - Gdańsk Aniołki

Fascynująca, niebanalnie zaprojektowana przestrzeń przyciąga uwagę za sprawą wyeksponowanych elementów konstrukcyjnych. Odważna aranżacja opiera się na umiejętnej grze z pozornie pustą przestrzenią oraz zestawieniu bieli z wyrazistym drewnem. Za sprawą przeszklenia prowadzącego na imponujący taras miejska zieleń stała się integralną częścią strefy dziennej.

Dom Technika (NOT)

Wielofunkcyjny budynek NOT-u wzniesiony w latach 1967 – 1974 według projektu Szczepana Bauma i Danuty Olędzkiej z wielu przyczyn jest perłą powojennej architektury modernistycznej. Jego elegancka, horyzontalna bryła częściowo skrywa się pomiędzy okalającymi ją budynkami, a dzięki zastosowaniu czerwonej licówki doskonale komponuje się z gotyckimi zabytkami. Gmach zaprojektowany został na potrzeby Naczelnej Organizacji Technicznej jako swoisty dom kultury z salą widowiskową, kawiarnią, barem i biblioteką, zgodnie z ówczesną tendencją traktowania budynku w sposób rzeźbiarski. Najbardziej zachwycające elementy tego projektu dostrzec można w jego wnętrzu: przestronny hall, klatka schodowa oraz dekoracyjne detale to prawdziwe dzieła sztuki stworzone przez czołowych artystów tamtych czasów.

Dom Dobroczynności, czyli Dom Chodowieckiego i Grassa

Budynek powstał w 1699 roku decyzją Rady Miejskiej i dzięki hojności dobrze sytuowanych gdańszczan. Za architekturę obiektu – potraktowaną jako surowy, klasycyzujący barok – odpowiedzialny był murarz miejski Barthel Ranish. Przybytek pełnił funkcję domu pomocy dla ubogich (których znacznie przybyło po wojnach szwedzkich) oraz sierocińca (dla dzieci z nieprawego łoża). Obiekt przetrwał II wojnę światową, ale na przestrzeni dziejów był wielokrotnie przebudowywany. Po wojnie został przeznaczony na mieszkania komunalne. Rok temu został dedykowany Danielowi Chodowieckiemu i Gunterowi Grassowi, jako centrum kulturalne pod nazwą Dom Chodowieckiego i Grassa.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Osadzenie nowoczesnego budownictwa w sercu historycznej dzielnicy to nie lada wyzwanie. Twórcy gmachu WFOŚiGW sprostali mu, decydując się na nienachalny dialog współczesności i gdańskiej tradycji architektonicznej. Budynek powstał w duchu dbałości o środowisko, której sprzyjają panele fotowoltaniczne, przemyślana konstrukcja fasady czy ogród na dachu.

Dawna Kasa Chorych

Budynek biurowy autorstwa niemieckiego architekta Adofla Bielefeldta jest wybitnym przykładem ekspresjonizmu ceglanego. Obiekt oddany do użytku w roku 1927, zachwyca pięknem ceglanego detalu fasad tworzącego ciekawe efekty światłocieniowe. Monumentalna bryła obiektu podąża za krzywizną ulicy Wałowej, a korytarzowy układ wnętrza odpowiada zakrzywieniu głównej bryły budynku. Zachowały się nieliczne elementy oryginalnego wnętrza takie jak klatka schodowa oraz rozproszone umeblowanie wykonane z bejcowanego drewna dębowego.

Zespół kościelny Świętej Trójcy / Klasztor Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych

Niewiele zabytków w Polsce i na świecie może poszczycić się tak fascynującą historią, jaką posiada zespół kościelny Świętej Trójcy. Ponad 600 lat temu jako pierwszy stanął w tym miejscu klasztor założony przez mnichów z zakonu Braci Mniejszych. W tym samym budynku funkcjonowało później Gimnazjum Akademickie – alma mater słynnego gdańskiego astronoma Jana Heweliusza. Następny wzniesiono monumentalny kościół Świętej Trójcy, którego budowa rozpoczęła się w 1420 roku i trwała 94 lata. Imponujących rozmiarów trójnawowa bazylika, pomimo utraty oryginalnego ołtarza, szczyci się wieloma doskonale zachowanymi elementami, które przetrwały wojenną zawieruchę.

Pod koniec XV wieku, na życzenie Kazimierza Jagiellończyka, wzniesiono kaplicę Świętej Anny należącą do najwspanialszych zabytków polskiej architektury gotyckiej. W przestronnych wnętrzach kaplicy, zwieńczonych, podobnie jak w bazylice, misternie wykonanymi gwiaździsto-sieciowymi sklepieniami, podziwiać można cenne dzieła sztuki i rzemiosła artystycznego. Wśród nich znajduje się obraz Powrót Syna Marnotrawnego z XVII wieku, XVIII-wieczna ambona, bogato zdobiona galeryjka z organami z 1710 roku oraz dzwon wykonany w pracowni gdańskiego zduna Jana Anthony’ego w 1745 roku.

Mieszkanie prywatne - kamienica na ulicy Łąkowej

Narożnik ulic Łąkowej i Śluzy jest jednym z najbardziej imponujących na Dolnym Dolnym Mieście. My otworzymy jednak prawdziwie imponujące wnętrze kamienicy. W mieszkaniu prywatnym, zlokalizowanym w budynku z 1880 roku znaleźliśmy prawdziwe architektoniczne skarby. Oraz namówiliśmy właścicieli mieszkania do ich pokazania.

Gdańskie Liceum Autonomiczne oraz Obserwatorium Gdańskich Szkół Autonomicznych

Popularnie zwane „Autonomikiem”, znajduje się przy ulicy Osiek 11/12. To najstarsza funkcjonująca do dziś nazwa ulicy wywodząca się jeszcze ze średniowiecznego Gdańska – swoją historią bije na głowę na przykład ulicę Długą czy Świętego Ducha. Słowo „osiek” oznaczało prawdopodobnie prymitywne fortyfikacje otaczające dzielnicę polskich rybaków wysiedlonych przez Krzyżaków. Mury budynku dzisiejszego liceum w dziewiętnastym wieku gościły sześcioklasową szkołę dla chłopców, aby następnie zostać rozbudowane o połączoną ze szkołą łaźnię miejską – potrzebną mieszkańcom dzielnicy ze względu na złe warunki sanitarne na przełomie wieków. Łazienki pozostały otwarte jeszcze pewien czas po drugiej wojnie światowej.

We wrześniu 1980 roku budynek przy ulicy Osiek 12 został przekształcony w siedzibę Komitetu Założycielskiego Pracowników Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” i pozostał nią do ogłoszenia stanu wojennego. W listopadzie 1990 roku został przekazany Gdańskiemu Liceum Autonomicznemu, co zapoczątkowało jego wieloletni remont.

Dziś budynek może poszczycić się nie tylko prężnie działającą szkołą, ale również unikatowym w skali kraju obserwatorium astronomicznym, wyposażonym między innymi w teleskop firmy Telescope Engineering Company, automatycznie prowadzony za ruchem gwiazd. W sierpniu 2009 r. obserwatorium nazwano imieniem profesora Roberta Głębockiego – fundatora szkoły i eksperta w dziedzinie astrofizyki i astronomii.

Zieleniak

Nowatorski projekt Zieleniaka autorstwa dr inż. arch. Stanisława Tobolczyka oraz inż. arch. Jasny Strzałkowskiej powstawał w 1962 przy użyciu pionierskiej, szwedzkiej technologii. Oddany w 1971 roku, 72-piętrowy drapacz chmur stał się budynkiem legendarnym, między innymi z powodu nietradycyjnego sposobu wznoszenia budynku: do dwóch gigantycznych, żelbetowych filarów, które później przerobiono na klatki schodowe, przyłączano kolejne piętra, zaczynając od najwyższej kondygnacji. Pełna nazwa biurowca nosi nazwę Centralnego Ośrodka Konstrukcyjno-Badawczego Przemysłu Okrętowego. Charakterystyczny Zieleniak liczy 17 kondygnacji i swą nazwę zawdzięcza kolorowi elewacji, a z jego najwyższych kondygnacji podziwiać można zapierający dech w piersiach widok. Podczas festiwalu Open House Gdańsk zapraszamy zwiedzających z aparatami lub bez, do położonej na ostatnim piętrze restauracji Panorama.

Brama Nizinna

Obiekt, utrzymany w stylu renesansowym, został zaprojektowany w 1626 roku przez wybitnego gdańskiego architekta Jana Strakowskiego. Zgodnie z koncepcją Holendra Corneliusa van den Boscha jest jedną z czterech nowożytnych bram miasta będących częścią fortyfikacji Gdańska. Brama, usytuowana na pograniczu Starego Przedmieścia i dzielnicy Orunia, wykonana została z cegły. Projekt powstał w zgodzie z XVII-wiecznymi standardami budowy najnowocześniejszych i najtrwalszych budynków obronnych, które zastąpiły średniowieczne umocnienia. Dwupiętrowa brama z obu stron posiada drewniane wrota, które w dobrym stanie przetrwały do dziś. Niedawno obiekt przeszedł gruntowną renowację, przywracającą Bramie Nizinnej dawną świetność.

Dawne schronisko im. Paula Beneke na Biskupiej Górce.

ZWIEDZANIE OBIEKTU OBJĘTE REZERWACJĄ

Miejsce, w którym wedle przekazów stał niegdyś średniowieczny zamek, do dziś pozostaje niedostępne i spowite aurą tajemniczości. Odkryjemy jego sekrety, odwiedzając wnętrze dawnego schroniska młodzieżowego im. Paula Beneke, obecnie siedziby wydziałów Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku.

Budynek otwarty na początku 1940 roku został utrzymany w stylu krzyżackiej warowni. Był największym schroniskiem młodzieżowym ówczesnych Niemiec. Obiekt, którego autorem był architekt Hans Riechert ze Szczecina, mógł jednocześnie pomieścić ok. 500 gości.

Patronem schroniska został piętnastowieczny gdański żeglarz Paul Beneke, który w czasie jednej ze swoich morskich potyczek zdobył słynny tryptyk Hansa Memlinga „Sąd Ostateczny”. Dzieło ofiarował swojemu miastu.

Powierzchnia użytkowa założenia wynosi 3000 m2 z czego 1200 m2 przypada na taras spinający kompozycję budynku głównego oraz nieodległej wieży zegarowej z carillonem.

Podobnie jak z tarasu, rozpościera się z niej jeden z najwspanialszych widoków na Śródmieście Gdańska.

Piwnica Romańska

Piwnica to zabytkowa pozostałość po XIII wiecznym klasztorze Dominikanów znajdująca się dziś na obszarze Głównego Miasta, tuż przy placu Dominikańskim. Piwnica została odkryta na przełomie 2005 i 2006 roku, a następnie została poddana badaniom archeologicznym w latach 2007-2008. Obiekt został oddany do zwiedzania turystom u schyłku 2014 roku. Piwnice pełniły w klasztorze funkcje kuchni oraz jadalni. Dzisiaj znajduje się w nich nowo utworzony oddział Muzeum Archeologicznego. Głównymi atrakcjami Piwnicy są refektarz (jadalnia), oraz szesnastowieczne ossuarium, czyli miejsce w którym składowano kości zmarłych. Piwnica Romańska wraz ze stworzoną w Hali Targowej ekspozycją fundamentów romańskiego kościoła św. Mikołaja, tworzy unikatowy w skali Polski kompleks prezentujący najstarsze zabytki architektury murowanej.

Gdański Teatr Szekspirowski

To pierwszy wybudowany w Polsce od prawie 40 lat budynek teatru dramatycznego. Autorem projektu tej drapieżnej, całkowicie czarnej ceglanej bryły jest Włoch, Renato Rizzi. Projekt zaskakuje niecodziennymi rozwiązaniami architektonicznymi, prostotą formy oraz łatwo adaptowalnymi wnętrzami. Niestandardowy, otwierany dach pozwala na oglądanie spektakli w warunkach iście elżbietańskich - przy świetle dziennym pod gołym niebem. Dodatkowym walorem budynku jest system zapadni sceny i widowni, które spróbujemy dla Was uruchomić. Takiej architektury nie sposób zlekceważyć, ona robi wrażenie!

Europejskie Centrum Solidarności

ESC jest budynkiem określonym przez historię, związanym z wątkiem transformacji ustrojowej oraz rewitalizacji terenów stoczniowych. Projektowi przyświecała idea ochrony i szacunku dla lokalnego dziedzictwa, dlatego bryła budynku stała się przedłużeniem industrialnego charakteru miejsca. Oglądany z zewnątrz może sprawiać wrażenie ogromnego wraku ukształtowanego w trakcie erozji. W rzeczywistości jest to przykład twórczego zastosowania stali kortenowskiej w projekcie budynku użyteczności publicznej, gdzie króluje minimalistyczna zasada zastosowania jednego materiału. Wnętrze wypełnione naturalnym światłem oraz ogrodem muzealnym tworzy unikalną przestrzeń dla ciekawych spotkań, zaś widowiskowa panorama miejska na dachu ECS-u jest kwintesencją gdańskiego charakteru.

Teatr Wybrzeże

Gmach Teatru Wybrzeże, arcyciekawy przykład późnego modernizmu, to dzieło wybitnego architekta Lecha Kadłubowskiego, generalnego projektanta odbudowy Głównego Miasta. Obiekt ten powstawał w latach 1962-1966 w miejscu spalonego w czasie wojny Teatru Miejskiego, a przy jego budowie wykorzystano fragmenty ocalałych murów i konstrukcję widowni. Bryłę teatru charakteryzuje prosty, kubiczny kształt (zikkurat) zwieńczony płaską kopułą, która nawiązuje do klasycystycznej architektury swojego poprzednika. Przeszklona fasada w ciepłej barwie piaskowca nadaje budynkowi szlachetności. Projekt nawiązuje do corbusierowskich założeń arch brut, ale także do koncepcji architektury maszynistycznej, gdzie teatr miał pełnić funkcję maszyny do interpretowania literatury.

Pierwszy poważny remont Teatr Wybrzeże przeszedł w 2002 roku, kiedy to zyskał nową widownię, a odsłonięta kopuła wzbogaciła się o pomysłową mapę nieba. Największym wyzwaniem dla przeszło 50 letniego gmachu jest jednak rozpoczęty w 2014 roku remont. Zwycięski projekt powstał w Autorskiej Pracowni Architektonicznej Jacek Bułat. O tym odważnym przedsięwzięciu, jak i historii Teatru Wybrzeże, dowiecie się podczas specjalnie przygotowanego programu zwiedzania w ramach festiwalu Open House Gdańsk.