Z miejsca, w którym stoisz to opowieść o zmianie perspektywy. Wystawa prowadzi widza przez codzienne przestrzenie i pozornie zwyczajne sytuacje, zatrzymując gesty, światło oraz momenty, które zazwyczaj pozostają niezauważone. To historia o patrzeniu – uważnym, czułym i otwartym na drugiego człowieka i jego historię, zamknięta w modernistycznym wnętrzu z lat 60. – niegdyś miejscu pełnym spotkań i rozmów.

Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej | 29 maja – 27 września Piwna 27/29 + Szeroka 37

Osoby artystyczne: Anna Bąk, Zuzanna Bartoszek, Przemysław Branas, Maja Demska,

Antonina Gugała, Igor Kubik, Marianna Marszałkowska, Mikołaj Moskal, Wilhelm i Anka Sasnal, Franciszka i Stefan Themersonowie (Themerson)

Kuratorka: Gabriela Warzycka-Tutak Współpraca: Natalia Śliwińska
Aranżacja przestrzeni: REBUS (Cezary Kępka) Identyfikacja graficzna: Karolina Pietrzyk Wernisaż: 29.05, 18:00 / ul. Szeroka 37

Wystawa prezentuje prace artystek i artystów, które wyrastają z prozaicznych relacji z przestrzenią. Ekspozycja mieści się w dwóch lokalizacjach Gdańskiego Centrum Sztuki Współczesnej, a historia dawnej modernistycznej kawiarni Marysieńka subtelnie przenika się tu ze współczesną sztuką. Wystawa opowiada o pamięci przestrzeni, zakorzenieniu i indywidualnej perspektywie twórczyń i twórców.

Wystawie towarzyszyć będzie publikacja, której premiera planowana jest na lipiec. Znajdą się w niej teksty autorstwa: Anny Batko, Franciszka Smorędy, Andżeliki Kliś, Emilii Konwerskiej i Klaudiusza Grabowskiego.

Kawiarnia „Marysieńka” (1955-1993)

Projekt jest realizowany w dwóch przestrzeniach Gdańskiego Centrum Sztuki Współczesnej. Pierwszą z nich jest dawna kawiarnia Marysieńka przy ul. Szerokiej 37 – modernistyczne wnętrze z lat 60., niegdyś miejsce codziennych spotkań i rozmów, łączące sztukę, design oraz rytm życia miejskiego. Jej historia oraz zapisane w niej ślady codzienności stają się punktem odniesienia i inspiracją do pracy z miejscem. Drugą przestrzenią jest GCSW przy ul. Piwnej 27/29 - kameralna przestrzeń galerii, sprzyjająca uważnemu odbiorowi prac i rozwinięciu narracji wystawy.

Kawiarnia „Marysieńka”, mieszcząca się przy ul. Szerokiej – w samym sercu Głównego Miasta – była jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wielofunkcyjnych lokali powojennego Gdańska. Projektowana jako ważny punkt odbudowywanej tkanki miejskiej, szybko stała się centrum życia towarzyskiego i artystycznego: odbywały się w niej koncerty jazzowe, dansingi, wieczory literackie, pokazy mody i prezentacje sztuki, a także miejskie uroczystości, w tym inauguracje Jarmarku Dominikańskiego (na

charakterystycznym tarasie). Jednocześnie słynęła z własnej produkcji cukierniczej, stanowiącej istotny element lokalnej kultury codzienności. Dziś, jako dawna przestrzeń intensywnej wymiany społecznej i kulturalnej, „Marysieńka” stanowi ważny punkt odniesienia dla refleksji nad historią miejsca, jego pamięcią oraz przemianami funkcji miejskich wnętrz, sytuujących się między domem a pracą. To tu, w kawiarnianym gwarze krzyżowały się różnorakie formy obecności i uczestnictwa w kulturze i życiu miejskim.

WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE

W ramach wystawy w KinoPorcie (ul. Strajku Dokerów 5) będą się odbywały cotygodniowe, bezpłatne projekcje filmu „Człowiek do wszystkiego” w reżyserii Wilhelma i Anny Sasnal.

Terminy* projekcji:

• 31.05, niedziela, 16:20

• 05.06, piątek, 19:00

• 13.06, sobota, 16:00

• 21.06, niedziela, 18:00

• 26.06, piątek, 17:30

  *Terminy projekcji mogą być na bieżąco aktualizowane.

  Kalendarium wydarzeń:

• 13.06, Emilia Konwerska, oprowadzanie autorskie

• 11.07, Andżelika Kliś, spotkanie klubu książki

• 07.08, Franciszek Smoręda, spotkanie poświęcone Stefanowi i Franciszce

  Themersonom

• 05.09, Anna Batko, performatywny miniwykład „Oceany czarnej kawy” o

  kawiarniach artystycznych, ich wystroju i roli kulturotwórczej w procesie

• 19.09, Gabriela Warzycka-Tutak, oprowadzanie kuratorskie

  BIOGRAMY OSÓB ARTYSTYCZNYCH

  Anna Bąk – ur. w 1984 roku, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi,

  mieszkanka Poznania. Uczestniczyła w licznych wystawach krajowych i zagranicznych, m.in. w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta w Warszawie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, galerii Christine König w Wiedniu, galerii eastcontemporary w Mediolanie, Galerii Skala w Poznaniu, Galerii Czynna w Łodzi i Pracowni Portretu w Łodzi. Do jej ostatnich wystaw solowych należą: Result of influence (2026) oraz Belly-talker (2022) w galerii eastcontemporary w Mediolanie, a także Rzeczy, które przychodzą falami w Galerii Skala w Poznaniu (2021).

Od 2011 roku pracuje na Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. W swojej multidyscyplinarnej praktyce zajmuje się polityką materii, ucieleśnienia i percepcji, wykorzystując malarstwo, rzeźbę i dźwięk. Jej prace to wynik nagromadzenia materiałów organicznych i przemysłowych – granulek szkła, silikonu, folii, tkaniny, kleju – tworzących porowate powierzchnie i architektoniczne obiekty, które wymykają się jednoznacznej klasyfikacji. Praktyka artystki zakorzeniona jest w opartym na procesie, dotykowym zaangażowaniu w materiały, gdzie nakładanie warstw, rozkład
i rekonfiguracja funkcjonują zarówno jako strategie formalne, jak i metafory niepewności, transformacji i wielości sensorycznej.

Zuzanna Bartoszek – ur. w 1993 roku w Poznaniu. Pisarka i artystka. Ostatnio obrazy

wystawiała m.in. w galerii Contemporary Fine Arts w Berlinie (2026) i galerii James Fuentes w Los Angeles (2026). Laureatka Nagrody Fundacji Sztuki Polskiej ING 2021 za solową wystawę Spacer z nożem w Galerii Stereo. W 2025 roku, nakładem wydawnictwa Hela Press, została wydana jej trzecia książka pt. 36 Pokoi. Od 2026 roku stypendystka Rijksakademie w Amsterdamie, gdzie obecnie mieszka i pracuje.

Przemek Branas – ur. w 1987 roku w Jarosławiu. Absolwent Wydziału Intermediów

Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a także Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. Laureat pierwszej nagrody w konkursie Fundacji Grey House Szara Kamienica (2015) oraz drugiej nagrody w konkursie Spojrzenia 2017 – Nagroda Deutsche Bank, współorganizowanym przez Zachętę – Narodową Galerię Sztuki. Uczestnik rezydencji artystycznych w MeetFactory (Praga, Czechy 2016), Sesama (Yogyakarta, Indonezja 2017), Terra Foundation for American Art (Giverny, Francja 2017) oraz Villa Romana (Florencja, Włochy). Do jego wystaw indywidualnych należą m.in.: I Is Somebody Else (Centrala Space, Birmingham, 2019); I Wanna Be Your Colonizer (Gdańska Galeria Miejska, Gdańsk 2019); Mountain/Cosmos/Head (Galeria Labirynt, Lublin 2018); Work-Technique (Project Room, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa 2016) oraz Czkawka (MOCAK, Kraków 2014).

Brał udział w licznych wystawach zbiorowych, spośród których można wymienić m.in.: The Dream of the Tropical Sun (Muzeum Tatrzańskie, Zakopane 2020); Waiting for the Next Arrival (Centrum Sztuki Współczesnej, Wilno, 2019); 7. edycję Studenckiego Biennale Małej Formy Rzeźbiarskiej (Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko 2017); performance Embodied Action, Enacted Bodies (CCCD Artspace – Green Wave Art, Hongkong, 2016); Communis – Renegotiations of Community (Galeria Labirynt, Lublin 2016); City/Pattern (Biuro Wystaw Artystycznych, Tarnów 2016); The Struggle for Fire (Galeria Szara Kamienica, Kraków 2016); Ars Moriendi/The Art of Dying (Biuro Wystaw Artystycznych, Tarnów 2015) oraz Performances Polonaises (Le Lieu, centre en art actuel, Quebec, Kanada 2013). Jego prace znajdują się w kolekcjach prywatnych i publicznych, w tym: Galerii Labirynt w Lublinie, Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki oraz Galerii Miejskiej Arsenał w Poznaniu. Mieszka i pracuje w Serra da Boa Viagem w Portugalii.

Maja Demska – artystka, poetka, turystka, scammerka. Pochodzi z Sopotu. Mieszka w

bloku.

Antonina Gugała – jest artystką i badaczką działającą w Warszawie. W swojej

twórczości skupia się na fotografii rozumianej jako obraz, obiekt, ale także ośrodek, zapis i źródło praktyk społecznych osadzonych w codzienności. Autorka projektu Fotograf Warszawski, prezentowanego w Fundacji Archeologia Fotografii w 2016 roku, oraz koncepcji wystawy Celina Osiecka. Usługi fotograficzne (Muzeum Warszawskiej Pragi, 2022). W 2025 roku ukazała się książka fotograficzna jej autorstwa pt. Running to the Sun (wydawnictwo Bored Wolves). Projekt ten był również prezentowany podczas wystawy indywidualnej w Fundacji Galerii Alina w Warszawie (2025). Laureatka stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2021) oraz stypendium artystycznego m.st. Warszawy (2016). Obecnie przygotowuje rozprawę doktorską na temat relacji profesjonalnej fotografii rodzinnej oraz instytucji macierzyństwa (Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych, Uniwersytet Warszawski).

Igor Kubik – urodzony w 1992 roku artysta wizualny, ilustrator oraz autor książek

artystycznych. Absolwent Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Tworzy obrazy, rysunki i publikacje sytuujące się na pograniczu sztuki współczesnej oraz narracji wizualnej. W centrum jego zainteresowań znajdują się: percepcja, czas i materialność – rozumiane zarówno jako doświadczenia fizyczne, jak i obszary wyobraźni. Interesują go zjawiska optyczne, rytmy natury oraz relacje między tym, co widzialne i ukryte. Laureat Polish Graphic Design Awards i konkursu Klubu Twórców Reklamy (KTR). Kilkukrotnie otrzymał stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Marianna Marszałkowska – rzeźbiarka pochodząca z Gdańska. Absolwentka kierunku

Rzeźba na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Tworzy instalacje oraz prace wideo koncentrujące się wokół pojęcia kryzysu, którego nie sposób jednoznacznie zdefiniować. Odwołuje się do założeń nowego materializmu, kładąc nacisk na wykorzystanie rzeczy już istniejących w świecie. Poszukuje nowych rozwiązań dla tych elementów, konstruując własne metafory. W twórczości artystki istotne miejsce zajmuje doświadczenie osobiste oraz herstoria, którą analizuje od momentu narodzin. W 2024 roku brała udział w Biennale Sztuki Młodych „Rybie Oko 11”, a w 2021 roku – w projekcie Studio Mistrzyni z Joanną Rajkowską w BWA Wrocław. Uczestniczka wystaw na festiwalu Młode Wilki w 2018 roku w Szczecinie oraz na 16. Międzynarodowym Triennale Tkaniny w Łodzi, a także wystawy Trzy plagi w Galerii Labirynt w Lublinie. Autorka wystaw indywidualnych: Karuzela do usypiania w ZŁOTYM KIOSKU (Wrocław 2015) oraz Zbiórka w Galerii Żak (Gdańsk 2024). Laureatka stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Warszawa 2018) oraz Nagrody Publiczności 7. Gdańskiego Biennale Sztuki za pracę Sztuczne (Gdańsk 2023).

Mikołaj Moskal – artysta wizualny. Tworzy prace malarskie, głównie temperą na

papierze. Ważny jest dla niego proces zbierania informacji i inspiracji, dzięki któremu buduje kontemplacyjne i harmonijne światy. Zwraca szczególną uwagę na właściwości użytych materiałów oraz kwestie doświadczenia zmysłowego czy emocjonalnego. Konstruowane przez niego syntetyczne figury i kształty posiadają odbicie w świecie realnym; są ideogramem emocji, jednocześnie pozostając abstrakcyjnymi tworami z pogranicza imaginacji – wydają się być zawieszone w historycznej pustce,

ponadkulturowe. Jego prace prezentowane były na wystawach indywidualnych i grupowych w Polsce i zagranicą; znajdują się w kolekcjach prywatnych. Obecnie mieszka i pracuje w Krakowie.

Anka Sasnal – ur. w 1973 roku w Busku-Zdroju. Reżyserka, scenarzystka i redaktorka.

Studiowała filologię polską na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie i gender studies na Uniwersytecie Jagiellońskim. Mieszka i pracuje w Krakowie.

Wilhelm Sasnal – ur. w 1972 roku w Tarnowie. Malarz, rysownik, filmowiec, twórca

komiksów. Jego prace były prezentowane na wielu wystawach indywidualnych i grupowych m.in. w: Stedelijk Museum w Amsterdamie (2024), Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie (2021), Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (2019), Kistefos-Museet w Oslo (2018), Haus der Kunst w Monachium (2012), Whitechapel Gallery w Londynie (2011/2012), K21 w Düsseldorfie (2009), Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie (2007), Van Abbemuseum w Eindhoven (2006), Kunsthalle Zürich (2003), jak również podczas 31 Bienal de São Paulo (2014) oraz 55th Carnegie International (Carnegie Museum of Art, Pittsburgh, 2008). Związany z Fundacją Galerii Foksal w Warszawie, Sadie Coles HQ w Londynie oraz Anton Kern Gallery w Nowym Jorku. W 2006 roku otrzymał Nagrodę im. Vincenta van Gogha w muzeum Bonnefanten w Maastricht. W duecie z Anką Sasnal tworzy pełnometrażowe filmy fabularne. Ich produkcja Z daleka widok jest piękny (2011) zdobyła główną nagrodę w konkursie Nowych Filmów Polskich na MFF Nowe Horyzonty we Wrocławiu (2011), Grand Prix na MFF Crossing Europe w Linz (2012) oraz statuetkę Silver Apricot na MFF w Erywaniu (2012). Film startował również w konkursie Tiger Awards Competition na MFF w Rotterdamie (2012). Natomiast Aleksander (2013) – drugi wspólnie nakręcony film Sasnalów – został wyróżniony na MFF CPH:DOX w Kopenhadze (2013) w sekcji konkursowej NEW:VISION. Międzynarodowa premiera filmu Huba (2013) odbyła się na 63. MFF Berlinale (2013), natomiast film Słońce, to słońce mnie oślepiło (2016) zostałnagrodzony na Festival de Cine Europeo de Sevilla (2016) oraz na Festival du Nouveau Cinéma w Montrealu (2016). Nie zgubiliśmy drogi (2022) po raz pierwszy został pokazany na 72. MFF Berlinale w 2022 roku. Ich ostatni film, Człowiek do wszystkiego (2025), miał swoją premierę na 54. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Rotterdamie.

Stefan i Franciszka Themersonowie (Themerson) – poznali się w Warszawie pod

koniec lat dwudziestych XX wieku. Franciszka ukończyła malarstwo na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, a Stefan studiował fizykę i architekturę. Pobrali się w 1931 roku i odtąd ich życie było wypełnione serią niezwykłych współprac (pomijając przerwę w latach 1940-42). Themersonowie działali interdyscyplinarnie – łączyli literaturę, plastykę, film, teatr i działalność wydawniczą, tworząc oryginalny, awangardowy dorobek o międzynarodowym znaczeniu. Około 1930 roku zaczęli wspólnie eksperymentować z fotografią i filmem, stając się pionierami polskiej awangardy filmowej. Ich wczesne prace łączyły nowatorskie wykorzystanie fotogramów, fotografii i technik fotokolażu. Filmy Stefana i Franciszki Themersonów wpisały się w historię i rozwój europejskiego kina eksperymentalnego. Mieszkali i pracowali w Londynie, gdzie zmarli w 1988 roku.

O INSTYTUCJI

Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej to nowa miejska instytucja kultury, która rozpoczęła działalność 8 kwietnia 2026 roku. Powstała z połączenia Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia i Gdańskiej Galerii Miejskiej. GCSW działa w pięciu lokalizacjach w Gdańsku, w historycznym centrum miasta, na Dolnym Mieście i w Nowym Porcie. Łączna powierzchnia wystawiennicza instytucji wynosi 900 m2. Instytucja realizuje program wystaw sztuki współczesnej, program publiczny i edukacyjny, działania społeczne, kino studyjne KinoPort. Współpracuje z artystami i partnerami z Polski i zagranicy.