Zbigniew Canowiecki

Absolwent Politechniki Gdańskiej. Doktorat uzyskał na Uniwersytecie Gdańskim. W latach 1981-2007 Prezes Zarządu i dyrektor giełdowej spółki „Centrostal S.A.”. Sprawował społecznie wiele funkcji m.in. Prezydenta Pomorskiej Izby Przemysłowo-Handlowej, Przewodniczącego Sejmiku Gospodarczego Województwa Pomorskiego, Przewodniczącego Pomorskiej Rady Przedsiębiorczości, Prezydent „Pracodawców Pomorza”.

METROPOLIA JEST OK!

Brawo!  Zrobiliśmy kolejny krok ku utworzeniu w naszym województwie obszaru metropolitalnego będącego, jak wynika z doświadczeń innych krajów, obszarem szybkiego wzrostu gospodarczego i społecznego rozwoju. 

Obszary metropolitalne to kolejny etap ewolucji miast. Dla gospodarki metropolie są jak transformatory. Podnoszą napięcie, przyspieszają częstotliwość zmian, doładowują baterie ludzkości. Ich znaczenie dla rozwoju gospodarczego kraju w dużym stopniu zależy jednak od polityki państwa. Dlatego też działając ponad podziałami Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego w Gdańsku w której reprezentowana jest strona rządowa, samorządowa oraz społeczna na swoim plenarnym posiedzeniu w dniu 26 września 2019 roku podjęła uchwałę zawierającą stanowisko uznające za zasadne utworzenie Związku Metropolitalnego w Województwie Pomorskim, apelując jednocześnie do Rządu RP o skierowanie w tym celu projektu ustawy do prac sejmowych. Metropolia w Województwie Pomorskim może powstać jedynie w oparciu o odrębną ustawę sejmową ponieważ ustawa z 2015 roku, dająca, po spełnieniu określonych przesłanek, możliwość utworzenia w drodze aktów wykonawczych związków metropolitalnych nawet na dwunastu obszarach w kraju, została uchylona po wejściu w życie ustawy z marca 2017 roku o związku metropolitalnym w Województwie Śląskim, który z dużymi sukcesami już funkcjonuje. Mogłem się o tym przekonać będąc na konferencji o tematyce metropolitalnej zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w Katowicach.

Związek Metropolitalny jako forma zrzeszania się jednostek samorządu terytorialnego musi posiadać ustawowo określone granice administracyjne, katalog zadań i zakres działania oraz zapewnione wsparcie finansowe państwa. Szacuje się, że w przypadku utworzenia obszaru metropolitalnego w Województwie Pomorskim corocznie pozostawałaby w budżetach naszych samorządów dodatkowa kwota w wysokości około 200 milionów złotych wynikająca ze zwiększonych odpisów podatkowych. Tworzenie polskich obszarów metropolitalnych i wzmacnianie ich potencjału finansowego i rozwojowego to możliwość partnerskiej współpracy i jednoczesnego konkurowania z europejskimi i światowymi metropoliami. Mimo wielu planów mających na celu budowę sieci silnych obszarów metropolitalnych w Polsce, jak również postępującego zwiększania wagi metropolii w polityce regionalnej Unii Europejskiej, polskie regulacje ustawowe ograniczyły się do usankcjonowania w Polsce jedynie Metropolii Górnośląsko-Zagłębiowskiej. Tym samym współpraca metropolitalna w pozostałych aglomeracjach rozwijana jest oddolnie, a jej skala zależy od inicjatywy i konsekwencji polityków samorządowych. Jednym z najbardziej zaawansowanych przykładów współpracy metropolitalnej jest Obszar Metropolitalny Gdańsk -Gdynia - Sopot działający w formie dobrowolnego zrzeszenia 57 samorządów (od Malborka do Lęborka). Zamieszkany przez 1,5 miliona mieszkańców na obszarze 5,5 tys. km2 jest czwartym pod względem wielkości obszarem metropolitalnym w Polsce. Współpraca realizowana jest w ramach stowarzyszenia powstałego w 2011 roku jako Gdański Obszar Metropolitalny, a przekształconego w 2015 w Obszar Metropolitalny Gdańsk – Gdynia - Sopot. 

Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego po zapoznaniu się z zadaniami i rolą obszarów metropolitalnych oraz po przeanalizowaniu dotychczasowych działań na rzecz utworzenia na terenie Województwa Pomorskiego obszaru metropolitalnego uznała, że ustawa o związku metropolitalnym w naszym województwie byłaby odpowiedzią na potrzebę instytucjonalnego wsparcia dla wykonywanych zadań o charakterze przekraczającym kompetencje pojedynczych samorządów. Podkreśliła również, że na zasadność wprowadzenia takiej regulacji wskazują: dotychczasowe wspólne, oddolne inicjatywy samorządów i partnerów społecznych oraz gospodarczych zmierzające w kierunku integracji metropolitalnej; struktura przestrzenna i charakter powiązań funkcjonalnych, a także ustalenia wynikające z krajowych i regionalnych dokumentów strategicznych i planistycznych. 

Pomimo wielu podejmowanych w naszym regionie po 1990 roku inicjatyw metropolitalnych, napisanych książek oraz artykułów, rozpraw naukowych i konferencji stan wiedzy mieszkańców Pomorza i nawet polityków jest bardzo mały. Z przykrością doświadczyłem tego podczas debaty gospodarczej przed ostatnimi wyborami parlamentarnymi z gdańskimi  kandydatami na posłów RP. Tylko jeden kandydat potrafił jednoznacznie określić swoje stanowisko oraz przedstawić korzyści wynikające z utworzenia obszaru metropolitalnego.